1940-1945

Antjes

Pix

Ook in ons dorp ontkwam men niet aan de vijf duistere en donkere jaren van de moderne geschiedenis.

Helaas heeft dat ook het leven gekost van enekele van onze dorpsgenoten.

Via deze pagina wil ik ook hierbij stil staan en als  een eerbetoon, voor allen die gevallen

en geleden hebben  in deze moeilijke jaren, hen zo te eren

Door op de foto te klikken verschijnt deze groter in beeld



Kent u de mensen bij hun naam of heeft u een aanvulling of een anekdote dan zijn deze meer dan welkom.

U kunt dan een berichtje sturen naar info@bovenleeuwen.com

vermeld daarbij het foto nummer van de site.


Bijvoorbeeld:


  foto WW2 3905 is genomen



Ook ziet u een nummer tussen haakjes staan

Deze nummers corresponderen met de namen van mensen die de foto hebben opgestuurd of aanvullingen hebben gegeven.

Soms staat er (000) dan is bij mij niets bekend over de herkomst van deze foto.

Denkt u dat u die foto heeft opgestuurd laat mij dat dan ook weten zodat ik de juiste naam kan bijzetten.

WW2 2901              Oefenklasse Boven-Leeuwen 1929           (062-063)


Staande v.l.n.r.  Hannes de Boer, Piet van Oijen, Helm Megens,

                          Gradus van Os ,Piet van Beesd,   sergeant de

                          Rijk (Dreumel).

Zittend v.l.n.r.   Ot van Zandvoort, Grad van Dreumel, Wim

                         Megens en Jan van Halen.


WW2 3802                        Soldaat Jan Broekman                            (012)


Jan Broekman als militair in 1938

Jan overleefde de oorlog, trouwde en stichte een gezin

Hij woonde lang in de Bernardstraat waar menig Bove Eindse jongere nog aardbeien en bessen bij hem heeft geplukt

Jan overleed in 1997


WW2 3901               Een soldaat kijkt naar het kruiend ijs                (000)


Deze foto is vermoedelijk genomen in de winter 1939-40

Het was een strenge winter en de Waal ging " zitten" (dicht vriezen)

Dit wilde men voorkomen door gebruik te maken van explosieven

en ijsbrekers 

Dit i.v.m de verwachte Duitse inval

De Nederlandse militairen waren toen al in staat van hoogste

paraatheid, en gemobiliseerd.

                     


WW2 3902              IJsbrekers op de Waal                            (000)


De winter van 1939-1940 was zeer streng.

Nederland was gemobiliseerd in verband met een eventueel inval van Duitsland

Het vroor van eind december tot half maart.

Om te voorkomen dat Duitsers gemakkelijk over het ijs ons land onder de voet zouden lopen, werd geprobeerd het water open te houden.


WW2 3902A                              IJsbrekers                                       (000)


Een man en eeen vrouw kijken toe hoe ijsbrekers de vaargeul op de Waal open houden

WW2 3903                    Soldaat Thè  Baars                            (003)

                   

Deze  foto is genomen  ± 1939  voor de mobilisatie

Ook Thè  heeft strijd geleverd tegen de Duitsers en na  de overgave  een korte periode in krijgsgevangenkamp gezeten            




WW2 3904      Militairen voor de mobilisatie 1939-40               (062-063)


V.l.n.r.

Zittend en knielend: J. van Gelder;           Maasbommel,

                                 M. Soetekouw;         Beneden-Leeuwen,

                                 J. Luypen;                Dreumel,

                                 A. Verbruggen;         Dreumel,

                                      Kooymans;          Dreumel,

                                 H. van Rijn;              Dreumel,

                                 M. Derks;                 Alphen,

                                 A. Lagarde;              Dreumel,

                                 G. Lamers;               Wamel,

                                 H. Gerritsen;            Wamel,

                                 Jan Walraven;          Beneden-  Leeuwen

                                  H. van Kessel;         Beneden-Leeuwen.


Staand:                       ???,

                                       Seelen;               Maasbomel,

                                   ???,

                                 H. Daanen;               Alphen,

                                 J. Thijssen;               Alphen,

                                 A. van Zwolgen;        Alphen,

                                 J. van Lent,               ???,

                                 C. van Rooy;             Wamel,

                                 L. Jansen;                 Boven-Leeuwen,

                                 A. van Hellemondt;   Wamel

                                 A. Berkvens;             Wamel,

                                 W. Walraven;             Wamel,

                                 ???,

                                 J. Broekman;              Boven-Leeuwen.


WW2 3905                       Nederlandse militairen                            (000)


De militairen genieten tijdens de mobilisatie nog van het zonnetje

Weet iemand waar deze foto genomen is ?

WW2 3906                Nederlandse officieren                          (000)


Tijdens inspectie van de kazematten (stellingen)     

WW2 3907                       Nederlandse militairen                              (000)


Hier  tijdens de bouw van de stellingen (Fort Nikkels)


WW 2 3908                        Nederlandse militairen                           (000)


Te water om te vissen of voor iets anders ??                        


WW2 3909                        Nederlandse militairen                             (000)


Militairen die even rusten/ontspannen  en een blaadje lezen            

WW2 3910                       Nederlandse militairen                    (024 + 075)


Tijdens de mobilisatie bij de winkel van Piet de Weijert.       

Op de achtergrond zien we het huis waar jaren de familie Johan  Peters

heeft woont.


WW2 3911                    Nederlandse militairen                        (000+109)

               

Deze Nederlandse militairen zijn bij huize Onrust tijdens de mobilisatie

De mevrouw is Cor van Beem, het kindje op schoot bij de militair is haar dochtertje Fientje

WW2 4001                      Neergeschoten vliegtuig                            (000)


Een Duits toestel dat door Nederlandse militairen is neergehaald   

WW2 4003                                Evacuatie                                         (000)


Tijdens de Duitse inval werd ook de bevolking van Boven leeuwen ingescheept

Zij zouden worden geevacueerd richting Rotterdam.

Na enkele dagen op deze boten te hebben gezeten werden ze tenslotte  ontscheept en mochten ze naar huis

WW2 4004                            Verboden gebied                                 (000)


Tijdens de mobilisatie waren er gebieden verboden verklaard

Weet u misschien nog waar dit was ?


WW2   4005                    Berichtgeving Ned Rode Kruis                   (003)


Het Nederlandse Rode Kruis laat de familie Baars weten dat Thé in krijgsgevangenschap bevindt


WW2 4006       Kaartje van uit krijgsgevangenkamp              (003)


Thè  Baars heeft een kaartje geschreven vanuit het kamp waarin hij tijdelijk gevangen zit.

Volgens zijn berichtje gaat het goed met hem, maar de situatie bleek later zo erg te zijn dat hij en zijn mede  gevangenen er nooit over spraken

                   

                   

WW2 4008                  Sigaretten krijgsgevangenkamp                     (003)

               

Sigaretten  gekocht in het krijgsgevangenkamp Luckenwalden.

Luckenwalden ligt zo'n 30 km onder Berlijn en de Nederlandse en

Belgische krijgsgevangenen bleven er gelukkig niet heel erg lang.

Maar wel lang genoeg om er nooit over te praten.

                               


WW2 4101                            Persoonsbewijs                                    (007)


Het persoonsbewijs was men tijdens de bezetting verplicht bij zich te dragen

Bij een controle kon de politie of de Duitse Militairen er na vragen en wanneer men het niet bijzich had kon dit hele nare gevolgen hebben

Dit persoonsbewijs behoorde toe aan Chris van Beem

WW@ 4201A                             Bruidsparen                          (110 +131)


Het linkse bruidspaar is Thè Lemmers en Tonia Janssen

Het rechtse bruidspaar is Cor van den Akker en Jo Janssen

De dames zijn zusjes van elkaar en zij gaven hun jawoord aan hun geliefde in april 1941

WW2 4202                                            Trouwfoto                                                           (108)


Naast een spannende tijd in de bezettings periode, was er ook  tijd en ruimte voor romantiek

Op 13 januari 1942 trouwde Adriaan en Riek van Zwam

WW2 4207                      Ausweis voor Thè  Baars                          (003)


Deze ausweis was ervoor dat de bezitter vrij was om te reizen vanuit Duitsland naar huis in Nederland                                                                               

WW2 4301                          Kleine Grenzverkhr                                (007)


Herman van Kampen was in de oorlog werkzaam in Nütterden en mocht in het weekend met de fiets naar huis.

 

WW2 4302               Erlaubnis  Herman van kampen                       (077)                                                                                                                                                 

WW2 4401                            Distributiebonnen                                 (000)


Wegens een tekort aan goederen werden er door  de bezetter   

distributiebonnen verstrekt

Deze bonnen zijn voor versnaperingen, serviesgoed,  tabak en textiel,                      

WW2 4402           Bonnen voor Groente,Fruit en Vis              (000)


Door de oorlog was er schaarste aan van alles.

Hierdoor was alles " op de bon"

Men kreeg deze bonnen wanneer men zich op de distrubitiekantoren melden en kon aantonen om hoeveel personen men bonnen nodig had.

De distibutiekantoren werden overvallen door het Verzet , omdat deze ook de bonnen nodig had voor de onderduikers.

De bonen die afgebeeld zijn zijn voor het verkrijgen van groente,

fruit en vis                                                   

WW2 4402A                                 Bonnen                                         (000)


Nog enkele bonnen die men kon inwisselen voor reserve en algemner goederen

WW2 4402B                      Bonnen voor brood                                  (000)


Ook waren er bonnen voor brood

Zoals u ziet in verschillende gewichten

WW2 4402C                          Aftekenboekje                                     (000)


Wanneer men iets kocht werd er en bonnetje van de voorgaande velletje geknipt en dan werd er in dit boekje een aantekening gemaakt

WW2 4403            Marius Kroon  en  Raymond Arnoti          (084)

                                                                           

Deze soldaten werden  op 6 oktober 1944 ,door  Duitse militairen vermoord.

Dit gebeurde op de afrit Waalbandijk -Florastraat ter hoogte van

het huis van Wim Bull


WW2 4503                       Ravage na de inslag                                (130)     

                                       

In de nacht van 26 op 27 februari 1945 viel een V-1 in een boomgaard, een meter of 8 verwijderd van het klooster.

Er  bleef van het klooster een enorme ravage en puinhoop over.

Niets bleef heel,ruiten met kozijn en al waren weg,hele binnenmuren waren ingestort.

Ook het meubilear was aan gort, zoals kasten en tafels etc.

Er vielen geen doden, de gasthuisbewoners liepen slechts snijwonden op en werden samen met vijf zusters voorlopig opgevangen in het ziekenhuis. 

Het gebouwtje achter het huis, waar eerder de kookschool was en waar tijdelijk  pater- evacués in huisden, werd tijdelijk, nadat de paters  elders onderdak vonden, gebruikt als refter, keuken en werkkamer voor de overgebleven zusters.


WW2 4503a                         Ravage na de inslag                           (130)


Op deze foto zijn de verwoestingen nog beter te zien

De kapel en keuken waren geheel verwoest

Ook de vrouwenafdeling van het bejaardenhuis (St Anna) was hevig getroffen

WW2 4504         Herinneringsprentje  Marinus Schiltmans          (075)

 

Marinus Schiltmans overleed ( op zijn 26e verjaardag) doordat een granaat tussen zijn paard en wagen viel.

Dit gebeurde tijdens zijn werk bij meelhandel van der Zande

aan de Waalbandijk in Beneden Leeuwen

WW2 4505                        Stoottroepers                                 (000)


Stoottroepers die in de Molenstraat afmarcheren

Op de achtergrond zien we het huis van kapper van Zwam

Heden bewoond door fam.  P  van Maurik

WW2 4506                         Canadeze soldaten                                 (075)


Canadeze soldaten die ook in Boven leeuwen waren


Staand v.l.n.r.   TPR " Tic Tic " Caldwell, TPR St.Denys,

                         TPR C.J. Baker TPR " Trig " Yestad,

                         TPR " Cosy" Costin, TPR Harry Bennet

Zittend v.l.n.r.   TPR " Alf " Mayer, TPR " Red " Mackenzie,

                         SGT Neil McDonald SST Jack raich,

                         CPL "Chuck " Murdoch, TPR Joe Bleviss

WW2 4507                                     Canadese soldaten                                               (139)


Canadese soldaten liggen aan de dijk met hun wapens gereed om terug te schieten naar de vijand , die aan de overzijde van de Waal zitten

WW2 4508                                   Canades soldaten                                                    (139)


Canadese soldaten roeien in een canvas bootje naar de overzijde van de Waal?

WW2 4509                                           Stoottroepers                                                    (139)


Twee Leeuwense soldaten die mee deel uit maakten van de Stoottroepers

Links commandant Marinus van Heck en rechts adjudant Gradus Adams

Zijn er misschien in deze periode ook nog Boven Eindse jongens bij de Stoottroepers geweest ?

Ik hoor het graag 

WW2 4510                                           Stoottroepers                                                    (139)


Deze  soldaten , gelegen in Beneden en Boven Leeuwen, staan klaar om weg te trekken naar Leerdam

Zij zullen  helpen om deze mee te  bevrijden van het Duitse juk

WW2 4511                                    ZKH Prins Bernard                                                (139)


Zijne koninklijke Hoogheid prins Bernard, bevelvoerder van de Prinses Irene Brigade, komt een kijkje nemen op de Waalbandijk, om te zien hoe de situatie is

Uiteraard werd dit onder groot geheimhouding gedaan

wwwbovenleeuwen.com

WW2 4518                                         Vergeten helden?                                              (062)


Vergeten helden, de Tweede Wereldoorlog kent er velen

Zoals Theodurus (Dos) en Johannus van Mourik

Zoals zij zijn er duizende geweest en of het echte helden zijn weten we niet

Ze kwamen op voor de mensen en bepaalde idealen, waar ze alles voor opzij zetten en in die zin zijn het wel echte helden


Het verhaal van de twee broers begint op 23 maart 1945, 8 uur 's avonds, zes weken voor de bevrijding van ons land.

Samen met hun zus  Theodora luisteren ze naar de avonduitzending van Radio Oranje


Hun boerderij stond voorbij de huidige Noord-Zuidweg in de afrit naar  Huize Vredenburg van de familie Jeuken

De huisdeuren van de familie van Mourik  waren nog niet afgesloten want een van de broers ging meestal na de nieuwsuitzending nog even kijken bij de boerderij van de familie Jeuken

De vrouw des huizes was op die dag alleen thuis met haar tienjarige zoon Herman. De heer Jeuken was voor familie bezoek in de Achterhoek, maat kon door dre oorlogshandelingen niet naar huis


Het lands van Maas en Waal was weliswaar bevrijd, maar de  Waalbandijk tussen Druten en Dreumel ligt nog in de frontlinie en regelmatig wagen Duitsers vanuit de Betuwe de oversteek In de nacht van 21 maar  zijn er in Boven Leeuwen ook een aantal Duitsers gesignaleerd. Op de 23ste maart blijken er weer Duitsers de oversteek te hebben gemaakt en terwijl via Radio Oranje nog codeberichten worden doorgegeven, verschijnen in de woning van de familie van Mourik twee gecamoufleerde Nederlandse SS-ers. Met geweer in de aanslag geven ze te kennen dat de van Mouriks geen alarm mogen slaan en vooral geen verkeerde bewegingen mogen maken.

Ze zetten hun plannen uiteen en zeggen dat ze naar de overkant van de Waal willen. Een van de broers moet mee om hen langs de wachtposten van Engelse  soldaten en Stoottroepers te gidsen. Theodurus legt uit dat hij niet weet waar die posten zijn en dat ze 's avonds niet naar buiten mogen, hetgeen de SS-ers niet geloven. Het blijkt dat ze zich de hele dag al verschanst hebben in de hooischuur en de gesprekken hebben opgevangen waaruit blijkt dat de broers meer weten dan ze zeggen

Om tijd te rekken biedt Theodora boterhammen aan en ondertussen vertelt ze dat ze is getrouwd met een van de broers en een groot gezin heeft, evenals de andere broer

Uiteindelijk besluit Theodorus toch maar mee te gaan en op het moment dat hij de boterhammen in de zak wil steken, komt Jan in actie en valt een van de soldaten aan met een broodmes.

Daarop barst het gevecht los tussen de broers en de Duitsers

Theodoravlucht naar buiten om hulp te roepen maar er wordt  niet gereageerd

Ze gaat terug en treft Theodorus stervend aan in de woonkamer

Ook Jan is zwaar gewond en hij overlijdt korte tijd later


Op de dijkoprit had zich ondertussen een groepje Nederlandse soldaten verzameld. Zij hadden de schoten gehoord, maar mochten hun stelling niet verlaten.

Twee van hen zijn met de wanhopige Theodora het woonhuis ingegaan  en later, samen met mevr Jeuken en haar zoon, naar de verderop gelegen boerderij van de familie van den Oever


Ook bleek dat een van de soldaten door het gevecht zwaargewond was

Zowel binnen als buiten was een bloedspoor te volgen

Later onderzoek bevestigde dat het om twee SS-ers ging, waarvan er een uit de Betuwe afkomstig moet zijn geweest.


Theodora mocht later namens Koningin Wilhelmina een oorkonde in ontvangst nemen voor de inzet en trouw van haar beide broers en voor het redden en opvang van een Engelse piloot


Voor de vrijheid van andere hebben deze eenvoudige mensen, Theodorus en Jan van Mourik, geen verraad willen plegen en dat met hun leven moeten bekopen

VOOR DE VRIJHEID VAN ANDEREN, laten we dat beseffen



Met dank voor het verhaal aan Maya van Os


WW2 4519                          Pietje de Weijert  (Rzn)                         (048)


Pietje de Weijert geboren op 9 deember 1936

Hij  was op de bewuste dag op bezoek geweest bij Oma Staal die aan de Puiflijksestraat (Noordzuid) woonde.

Op de terugweg werd hij "overvallen " door een regen van granaten

Op dat moment passeerde juist Frans Peters uit Puiflijk op zijn fiets en nam Pietje mee achterop ,zodat  die zo snel mogelijk thuis zou zijn

Echter in de bocht van de huidige Houtsestraat , bij de voormalige slagerij van Kerkhof, werden zij getroffen door een granaat.

In eerste instantie leek Pietje het minst gewond was en nog bij kennis, terwijl het voor Frans Peters slecht leek af te lopen.

De verwondingen bleken later toch van dien aard dat Pietje op 6 april 1945 alsnog hieraan overleed.


De oudste zoon van Roel en Anna de Weijert Staal woonde met zijn ouders en broers aan de toenmalige Steegsestraat.

Later werd het Kortestraat waar broer Gerdien nog lang heeft gewoond


WW2  4520        Programma van de Bevrijdingsfeesten                  (075)


Na de Bevrijding op 5 mei 1945 was er ook een groot

bevrijdingsfeest in Boven leeuwen

WW2 4521                              Praalwagen                                        (075)


Een van de praalwagens die meereden tijdens de optocht van de Bevrijdingsfeesten

De kinderen kwamen uit de Florastraat

WW2 4522                      Bij een praalwagen                                   (075)


Praalwagen uit de optocht tijdens het Bevrijdingsfeest op 26 mei 1945

                           De naam van de praalwagen was:

                              " kinderuitzending Engeland "


Matrozen:         Sientje de Weijert, Hanna van Beem,

                         Jaantje van Beem , Gerrie van Doorn

Verpleegsters;  Girreke van Beem, Jet Mol en Miet van Doorn

WW2                                Bij de dorsmachine                                  (141)


Bovense rij v.l.n.r.:

                   Jan Hommersom, Cobus van Doorn,  Gert Hommersom,

                   Piet van Doorn, Gerdinus Staal, ???, ??? 


Onderste rij v.l.n.r.;

                   Tonny en Nel van de Koppel, Jan van Kouwen (controleur),

                   Cor van de Koppel, Loonwerker Dekkers,

                   Greet van de Koppel en het echtpaar van de Koppel            

WW2 5002                            Oorlogsmonument                               (WEB)                           


Na de oorlog nam Nederland langzaam maar zeker de draad weer op en werkte weer aan de werderopbouw

In Boven Leeuwen kwamen een aantal inwoners, waaronder sommige die de oorlog als militair hadden overleefd, op initiatief van Pastoor Ruud Dekkers bijeen om tot de oprichting van een monument voor de slachtoffers uit het dorp, te komen

Dat waren ; Ot Janssen, Wim Megens, Gielis van Kessel, Johan Peters,

                 Roel de Weijert, Bes van Swam, Adriaan en Johan van Zwam

                 en Jan (meester) Soetekouw


De plaats waar het monument moest komen ligt voor de hand n.l. voor de plaatselijke RK kerk aan de Pastoor Schoenmakersstraat.

Pastoor Dekkers bood namens het kerkbestuur de grond aan.


Inmiddels had de Nijmeegse beeldende kunstenaar Rovers de opdracht gekregen om een  ontwerp te maken van het monument.

Zijn ontwerp, de liggende engel die om stilte vraagt voor hen die vielen, werd goedgekeurd ondanks de voor die tijd niet de goedkoopste stichtingskosten van 10.000 gulden.

Op zondag 14 mei 1950 werd het monument onder grote belangstelling onthuld.


Dit zijn de namen die zijn aangebracht op de voor- linker en rechterzijde van het monument

Jan Broekman

Jan van Dreumel

Zeger Robbemondt

Gerrit van Kampen

Antoon Brouwers

Dod van Maurik

Jan van Maurik

Wim Tijnagel

Pietje de Weijert Rzn

Marinus Schiltmans

Johan van de Geijn

Thè Janssen

Peit de Weijert Jzn

Rhenen

Rhenen

Rotterdam

Arnhem

Nijmegen

Boven Leeuwen

Boven leeuwen

Mauthausen

Boven Leeuwen

Beneden Leeuwen

Neuengamme

Boven Leeuwen

Boven Leeuwen

12 mei        1940

12 mei        1940

12 mei        1940

  5 mei        1943

11 oktober  1944

23 maart     1945

23 maart     1945

  6 april        1945

11 april        1945

  3 mei         1945

17 juli          1945

17 juli          1945

Later werden de namen van de soldaten  Marinus Kroon en Raymond Arnoti door middel van een plaquette erbij geschreven

Copyright @ All Rights Reserved

2017